الفيض الكاشاني

مقدمه 30

مجموعة رسائل ( فارسى )

« وَ الطَّيْرُ صَافَّاتٍ كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلاتَهُ وَ تَسْبِيحَهُ » « 1 » . و ساعتى در باغ و صحرا تفرّج كن : اين پر از لاله‌هاى رنگارنگ * وان پر از ميوه‌هاى گوناگون « 2 » « وَ فِي الْأَرْضِ قِطَعٌ مُتَجاوِراتٌ وَ جَنَّاتٌ مِنْ أَعْنابٍ وَ زَرْعٌ وَ نَخِيلٌ صِنْوانٌ وَ غَيْرُ صِنْوانٍ يُسْقى بِماءٍ واحِدٍ وَ نُفَضِّلُ بَعْضَها عَلى بَعْضٍ فِي الْأُكُلِ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ » « 3 » . اگر غَرايب آسمان مضمَر است عجايب زمين مظهَر است و اگر سُنبله و ميزان « 4 » چرخ بعيد الدّور است سنبل و ضَيمُران « 5 » خاك ، قريب النّور است : « فَانْظُرْ إِلى آثارِ رَحْمَتِ اللَّهِ كَيْفَ يُحْيِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها » « 6 » . برگ درختان سبز در نظر هوشيار * هرورقى دفتريست معرفت كردگار « 7 » ببين چون در يك شاخ خار و تمر نهاده ، و چگونه يك جوهر را استعداد خَمر و خَلّ داده :

--> ( 1 ) - النّور : 41 . : « و پرندگان بال گشاده [ خداى را به پاكى مىستايند ؟ ] همگى نماز - نيايش - و تسبيحِ - ستايشِ - خويش مىدانند » . ( 2 ) - ديباچهء گلستان سعدى . و در آن اين گونه آمده : « آن پر از لاله‌هاى » و « وين پر از ميوه‌هاى » . ( 3 ) - الرّعد : 4 . : « و در زمين پاره‌هايى است نزديك به يكديگر ، و بوستانهايى از تاكها و كشتها و خرمابُنهايى روييده از يك ريشه و نه از يك ريشه كه با يك آب سيراب مىشوند . وبرخى ازآنها را در ميوه بر برخى ديگر برترى مىنهيم . هرآينه در اين [ امور ] براى گروهى كه خِرَد را كار بندند نشانه‌هاست » . 4 - سُنبُله و ميزان نام برج ششم و هفتم از بروج دوازده گانه فلكى است . ( 4 ) - ( 5 ) - نوعى از ريحان . ( 6 ) - الرّوم : 50 . : « پس به نشانه‌هاى رحمت خدا - باران - بنگر كه چگونه زمين را پس از مردگىاش زنده مىكند » . ( 7 ) - ديوان سعدى . و در آن اين گونه آمده : برگِ درختانِ سبز پيش خداوند هوش * هر ورقى دفتريست معرفت كردگار